ديپلماسي كار

نويسندگان: دكتر ابراهيم صادقي فر؛ ابوالفضل اميرابراهيمي

در دنياي امروز، اصولاً ماهيت مناسبات، تعاملات و تحولات نظام بين الملل ، مبتني بر مزيت هاي اقتصادي كشورها به مثابه محور قدرت ملی مورد محاسبه قرار مي گيرد. در راستای استفاده از اين ظرفیتها، سیاست خارجی جمهوري اسلامي ايران ، همواره نقشی کلیدی در ایجاد محیطی مناسب برای ارتقای جایگاه کشور در ساختار نظام بینالملل ایفا نموده است. در ذيل اين راهبرد، توجه به دیپلماسی كار به عنوان یک رویکرد اقتصادي – اجتماعي محور به سیاست خارجی و در نتيجه التفات به الزامات رفتاری آن، مورد توجه جناب آقاي دكتر ربيعي مي باشد. سؤال اصلی این است که براساس خط مشي هاي رياست محترم جمهوري در دولت دوازدهم، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي به عنوان يك دستگاه راهبردي، با هدف دستیابی كشور به جایگاهی قدرتمند در اقتصاد جهانی، چه رویکردی در عرصه سیاست خارجی بايد در پيش بگيرد؟ در این راستا تحقق موضوعاتي از قبيل جذب سرمایهگذاری خارجی، تسهیل و بهبود فضای کسب وکار، رونق گردشگری در حوزه هاي مختلف، دستیابی به علم و تکنولوژی بويژه تكنولوژي هاي هاي سبز با هدف پايدارسازي فرصت هاي اشتغال در بخش كشاورزي در بلند مدت چگونه ميسر مي گردد!

فرایند جهانی شدن و بهویژه جهانی شدن اقتصاد باعث شده تا کشورهایی که دغدغه توسعه و پیشرفت دارند، به مؤلفههای اقتصادی و اجتماعي ـ که نقش اساسی در افزایش قدرت ملی دارد ـ توجه جدی داشته باشند. کشورهایی که در عرصه سیاست خارجی رویکرد توسعهگرا در پیش گرفته و دارای دیپلماسی اقتصادی فعالی هستند، جهت تأمین اهداف اقتصادیشان در عرصه بینالمللی تلاش میکنند تا از ابزارها و ظرفیتهای سیاسی خود استفاده کنند. يكي از ابزارهاي كارآمد در اين خصوص كه به نظر مي رسد كشور ما نتوانسته به خوبي از مزيت هاي آن بهره بگيرد ديپلماسي كار است كه ذيل ديپلماسي اقتصادي قابل ارزيابي است؛ همانطوري كه ديپلماسي كارآفريني و مهارت ذيل ديپلماسي كار معنا مي يابد.

گسترش بازارهاي جهاني و ارتباطات متعدد و چند لايه روزافزون بين کشورهاي مختلف باعث شده است که محيط تجاري بسياري از فعاليتهاي اقتصادي با تغيير و تحولات زيادي روبه رو شده و در نتيجه آن مفاهيم ديپلماسي اقتصادي( با محوريت ديپلماسي كار) از اهميت بسزايي برخوردار شود، به گونه اي که در شرايط كنوني ايجاد فضاي مساعد در سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران از جمله شرايط الزامي بستر تعامل با اقتصاد جهاني را تشکيل مي دهد. بنابراين دیپلماسی كار، به معناي همراهي و همگامي با متوليان دستگاه ديپلماسي ، جهت ارائه پاسخی در خور به چالشهای نوظهور، تصمیم گیری هاي كارشناسانه و همکاریهای سازنده بین همه بازیگران است؛ اين نوع ديلماسي، در صدد است تا با بهره گيري از ظرفيت هاي بين المللي نسبت به گشایش فضای همكاري و تعاملات دو يا چند جانبه بويژه در امور اقتصادی و جذب سرمایه گذاري ها، مهارت آموزي، تبادل دانش فني و مهندسي به شكوفايي بازار كسب و كار و رونق اشتغال كمك نمايد.

وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي به عنوان متولي" ديپلماسي كار" كشور و مبتني بر جايگاهي كه امروزه در راهبري سياست هاي معطوف به امر اشتغال، راهبري و پايش بازاركار و امور رفاهي و اجتماعي كشور عهده دار است، در كنشي موثر، تصميم سازانه و هماهنگ با دستگاه ديپلماسي كشور كوشش مي نمايد تا علاوه بر مناسبات كلان با سازمان هاي منطقه اي و جهاني مخصوصاً سازمان بين المللي كار، گسترش همكاري هاي دو يا چند جانبه با كشورهاي مختلف را در اولويت برنامه هاي خود قرار داده است.

کشور گرجستان به دلیل برخورداری از امتیازاتی مانند موقعیت جغرافیایی و آب و هوای مناسب، دارای کشاورزی پیشرفته، معادن، صنایع و صنعت گردشگری پيشرو و پيروي از استانداردهاي اتحاديه اروپا از جايگاه مناسبي در مقايسه با ساير جمهوري هاي شوري سابق دارد؛ در سالهای اخیر اين کشور نسبت به کشورهای همتراز خود از اقتصادی پیشرفته و نوین برخوردار شده است.در اين بين گردشگری یکی از بخشهای مهم خدمات کشور گرجستان میباشد که نقش مهمی دراقتصاد این کشور ايفا مي نمايد. به همين خاطر و حتي با توجه به علقه های تاریخی و فرهنگی دو کشور و جايگاه گرجستان و اساساً منطقه قفقاز در تاريخ، فرهنگ، هنر و ادبيات ما، طي دهه اخير هموطنان زيادي نيز بخاطر نزديكي جغرافياي و حذف رواديد به آن كشور مسافرت مي كنند. همچنين پيرو توافقات موجود روند سرمايگذاري ايران در گرجستان و نيز صدور خدمات فني و مهندسي كشور رو به گسترش مي باشد. و طي اين برخي از هموطنان ما جذب بازار كار آن كشور بويژه در حوزه خدمات با محوريت گردشگري نيز شده اند كه به نظر مي رسد روند رو به گسترش اين موضوع طي سال هاي آتي، پيش بيني اعزام وابسته كار به آن كشور، مي تواند نقش سازنده اي داشته باشد. همان طوري كه گفته شد گرجستان یکی از قطبهای گردشگری در دنیاست. به طوری که در سال ۲۰۱۵ حدود ۱۵ میلیون گردشگر به گرجستان وارد شدهاند. از سوي ديگر ظرفيت هاي بالاي كشور در حوزه توريسم طبيعت، سلامت، تاريخ، فرهنگي و توريسم مذهبي و ضرورت هاي رونق بخشي به اين بازار ارزشمند جهت پاسخگوي به نيازهاي جويندگان كار و تجربه موفق كشور گرجستان در اين خصوص ، از موضوعات مهم در تداوم گسترش مناسبات دو كشور مطمح نظر خواهد بود.

با توجه به اينكه تاکنون پنج کمیسیون مشترک میان ایران و گرجستان برگزار شده و زمینه هاي فعالیت های دو کشور نيز بتدریج مشخص تر شده است انتظار مي رود در نشست ششم علاوه بر ارزیابی میزان پیشرفت توافقات قبلی دو کشور، برنامه های جدید و راهکارهای لازم برای جهش در ارتقائ مناسبات و تحقق اهداف اقتصادی دو کشور مورد توجه طرفين قرار گرفت.

امید است با توجه به ظرفیت بالای دو کشور در حوزه های مختلف بتوانيم با استفاده از ديدگاه ها و نقطه نظرات كارشناسي كارشناسان سازمان ها و دستگاه هاي مختلف برای بهره مندی هر چه بیشتر از ظرفیت هایی که بخش مهمی از آن هنوز مورد بهره برداری قرار تگرفته است، شاهد توسعه همه جانبه مناسبات این دو كشور باشیم.